Van wegenvignet tot belastinghervorming
Er is de voorbije maanden heel wat te doen geweest rond de invoering van het wegenvignet (https://www.vlaanderen.be/vlaamse-regering/beslissingen-van-de-vlaamse-regering/invoering-wegenvignet-voorontwerp-van-decreet). Dat is op zich niet zo vreemd. Het is namelijk één van die zeldzame dossiers waarbij de verschillende gewesten er daadwerkelijk in geslaagd zijn om samen aan hetzelfde touw te trekken. Alleen dat al verdient haast een nationale feestdag.
Het idee achter het wegenvignet klinkt bovendien behoorlijk logisch. Jaarlijks wordt België overspoeld door buitenlands verkeer. Volgens VLABEL loopt dit op tot 30 miljoen unieke buitenlandse personenwagens per jaar (https://themis.vlaanderen.be/files/e720df70-7ad5-11f1-8733-a1866284e449/download?name=VR%202026%201007%20DOC.0787 – 1%20Wegenvignet%20-%20nota%20BIS.pdf&content-disposition=inline p. 4). Ze maken allemaal gebruik van onze wegen en ons inmiddels legendarische Belgische asfalt. Dat asfalt staat internationaal misschien niet bekend voor zijn uitzonderlijke kwaliteit (https://www.link2fleet.com/kwaliteit-van-belgische-wegen-drastisch-verslechterd/), maar putten vullen zichzelf nu eenmaal niet.
Een overzicht van de wegenvignetten die vanaf 01/05/2027 in voege treden:
| 1 dag | 10 dagen | 1 maand | 2 maanden | 1 jaar | |
| Euronorm 0 tot en met 3 | € 11,25 | € 15 | € 23,75 | € 37,50 | € 125 |
| Euronorm 4 en hoger | € 9 | € 12 | € 19 | € 30 | € 100 |
| Emissievrij voertuig | € 8,10 | € 10,80 | € 17,10 | €27 | € 90 |
Dat buitenlandse weggebruikers zouden bijdragen aan het onderhoud van onze infrastructuur lijkt niet meer dan redelijk. In verschillende Europese landen bestaat zo’n systeem al jaren.
Europa koppelde daar echter wel een belangrijke voorwaarde aan vast: je mag niet enkel de buitenlander laten betalen. Ook de eigen inwoners moeten bijdragen. Dat ondervond Duitsland enkele jaren geleden reeds, toen het een gelijkaardig systeem wilde invoeren. Het plan was ook daar vooral bedoeld om buitenlandse bestuurders te laten betalen, waarna Duitse automobilisten via andere belastingen gecompenseerd zouden worden. Europa stak daar uiteindelijk een stokje voor (https://www.standaard.be/economie/duits-wegenvignet-mag-er-van-europees-hof-niet-komen/41054977.html).
Aangezien onze beleidsmakers uiteraard ook bekend zijn met de Europese regelgeving, werd al snel benadrukt dat de invoering van het wegenvignet voor de Vlaamse automobilist budgetneutraal zou verlopen via een hervorming van de Vlaamse verkeersbelasting (https://www.hln.be/binnenland/minister-ben-weyts-buitenlanders-die-onze-wegen-gebruiken-moeten-bijdragen~a52dedcf/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F). Met andere woorden: wat je extra betaalt aan een wegenvignet, zou je via de hervormde verkeersbelasting terugwinnen waardoor de eindfactuur dus quasi gelijk zou blijven.
Echter, wanneer we die hervorming van dichterbij bekijken, rijst al snel de vraag: blijft de eindfactuur voor de gemiddelde automobilist werkelijk ongewijzigd? En wat betekent dit voor de autoliefhebber?
Een nieuwe verkeersbelasting… of toch niet helemaal?
Om te begrijpen of de geplande hervorming een verbetering inhoudt, is het noodzakelijk om eerst even te kijken hoe de verkeersbelasting vandaag in elkaar steekt.
En bij uitbreiding: hoe die verkeersbelasting vandaag werkt voor particuliere weggebruikers en ondernemingen én hoe dit voor erkende leasingmaatschappijen werkt.
Er bestaan in Vlaanderen momenteel immers twee systemen naast elkaar.
Leasingmaatschappijen
Voor leasingmaatschappijen geldt nog steeds de verkeersbelasting berekend op basis van de fiscale paardenkracht (pk) en het vermogen in kilowatt (KW) van het voertuig. Die fiscale paardenkracht wordt op haar beurt afgeleid van de cilinderinhoud van de motor. Kort samengevat: hoe groter de motor, hoe hoger de belasting.
En hoewel dat in een tijdperk van atmosferische motoren misschien nog enigszins logisch leek, weten we ondertussen dat de cilinderinhoud al lang geen goede maatstaf meer is voor prestaties, uitstoot of zelfs verbruik. Een moderne tweeliter turbomotor levert moeiteloos meer vermogen dan sommige V8-motoren. Elektrische voertuigen hebben geen motor en dus geen cilinderinhoud.
Desondanks zal deze achterhaalde berekeningswijze ook na 01/01/2027 blijven bestaan voor leasingmaatschappijen.
Particuliere eigenaars en ondernemingen
Voor particuliere eigenaars en ondernemingen geldt sinds enkele jaren de zogenaamde “groene verkeersbelasting”. Het uitgangspunt blijft hetzelfde: fiscale pk’s. Alleen wordt het resultaat vervolgens aangepast op basis van CO₂-uitstoot, brandstofsoort en euronorm.
De filosofie daarachter was om automobilisten te stimuleren om voor milieuvriendelijkere voertuigen te kiezen (https://www.vlaanderen.be/belastingen-en-begroting/vlaamse-belastingen/verkeersbelastingen/jaarlijkse-verkeersbelasting/groene-verkeersbelasting).
Eén fundamenteel probleem blijft echter bestaan: deze belasting houdt nog steeds geen rekening met hoeveel een voertuig daadwerkelijk gebruikt wordt.
Misschien kan een goed doordachte hervorming eindelijk zorgen voor een systeem waarbij niet de grootste motor, maar de grootste belasting van de infrastructuur centraal staat (https://www.vrt.be/vrtnws/nl/dossiers/2019/04/kilometerheffing/).
Wat houdt de hervormde Vlaamse verkeersbelasting in?
Weg met de fiscale pk’s
Het eerste verrassende nieuws is alvast positief.
Voor particuliere gebruikers en ondernemingen verdwijnt de fiscale paardenkracht eindelijk als basis van de berekening.
Dat lijkt logisch: elektrische auto’s hebben immers geen cilinderinhoud.
De nieuwe basis wordt daarom de maximaal toegelaten massa (MTM) van het voertuig. Met andere woorden: het gewicht van de wagen plus zijn maximale lading.
Dat is een verdedigbare keuze: zwaardere voertuigen oefenen meer druk uit op het wegdek en veroorzaken meer slijtage.
Hier blijft het echter niet bij: boven op de MTM wordt namelijk ook nog een vergroeningsfactor in rekening gebracht bij het berekenen van de verkeersbelasting.
Deze vergroeningsfactor verhoogt het basisbedrag afhankelijk van de CO₂-uitstoot van de wagen. Op deze manier wil de overheid de bestuurders blijven stimuleren om te kiezen voor milieuvriendelijke wagens (https://themis.vlaanderen.be/files/5f896ec0-7921 – 11f1-8733-a1866284e449/download?name=VR%202026%201007%20DOC.0786 – 3%20Hervorming%20jaarlijkse%20verkeersbelasting%20-%20MvT.pdf&content-disposition=inline p. 1).
De fiscale pk is dood. Lang leve de cc-correctie.
Bovenop de basisverkeersbelasting en de vergroeningsfactor wordt de cc-correctie doorgevoerd. Eigenaars van voertuigen met een cilinderinhoud hoger dan 2.400 cc betalen namelijk een fikse, vaste toeslag die kan oplopen tot wel €7.000 extra per jaar.
De overheid schaft de fiscale pk af omdat cilinderinhoud in het tijdperk van downsizing en elektrische auto’s niets meer zegt over het werkelijke vermogen van een wagen, maar via deze correctie wordt diezelfde irrelevante parameter plotseling wél weer gebruikt. In de Memorie van Toelichting (https://themis.vlaanderen.be/files/5f896ec0-7921 – 11f1-8733-a1866284e449/download?name=VR%202026%201007%20DOC.0786 – 3%20Hervorming%20jaarlijkse%20verkeersbelasting%20-%20MvT.pdf&content-disposition=inline p. 5), officieel te raadplegen via vlaanderen.be, stelt de Vlaamse Regering:
“Deze aanpassing is noodzakelijk omdat voertuigen met een uitzonderlijk hoge cilinderinhoud doorgaans beschikken over motoren met een aanzienlijk hoger vermogen…”
Met het woord “doorgaans” geeft de wetgever in zijn eigen officiële documenten aan dat het hier om een veralgemening gaat. Als het de overheid werkelijk om het vermogen te doen is, zou men beter de reële kilowatt of paardenkracht van een voertuig belasten.
Nu is het resultaat immers ronduit absurd. De eigenaar van een 2.0‑liter viercilinder turbo met 420 pk (Mercedes AMG A45s) betaalt 0 euro cc-correctie. De eigenaar van een rustige 2.5‑liter motor, die amper 141 pk levert (Mazda CX‑5), krijgt op basis van de cc-correctie wel meteen een extra belasting van €500 gepresenteerd. Krachtige elektrische of hybride auto’s ontspringen de dans van de cc-correctie helemaal.
En dan zijn er nog de diesels
Bovenop al het bovenstaande viseert de hervormde Vlaamse verkeersbelasting met de NOx-correctie oudere dieselwagens die niet aan de recentste emissienormen voldoen:
| Emissienorm | Vermeerdering in euro |
| Euronorm 6 en hoger | € 0 |
| Euronorm 5 | € 100 |
| Euronorm 4 | € 150 |
| Euronorm 3 en lager | € 200 |
Een eenvoudig praktijkvoorbeeld : ‘Puttenmaker’ versus ‘Garageprinses’
Om te illustreren hoe vreemd de nieuwe formule voor de berekening van de verkeersbelasting in de praktijk uitpakt, leggen we de officiële doelstelling van de Vlaamse Regering naast de realiteit. In de officiële Memorie van Toelichting (pagina 3), beschikbaar via vlaanderen.be, motiveert de wetgever de hervorming als volgt:
“Bovendien houdt de huidige formule te weinig rekening met de impact van het gewicht van het voertuig op de slijtage van de weginfrastructuur.”
Op pagina 4 herhaalt de overheid dat het nieuwe systeem rekening houdt met “de impact van het gewicht van de wagen op onze wegen”.
Bijgevolg zou de grootste ‘puttenmaker’ dus de hoogste bijdrage moeten leveren. Wegen slijten immers door een fysieke combinatie van gereden kilometers, voertuiggewicht en de wrijvingskrachten die bij het accelereren of remmen op het asfalt worden losgelaten.
Laten we twee uitersten vergelijken op basis van de nieuwe officiële tarieven en formules:
Aan de ene kant staat een Tesla Model S Plaid, ‘de puttenmaker’. Een loodzware elektrogigant van 2600 kilo met meer dan 1.000 pk. Een wagen die door zijn enorme massa en vermogen objectief gezien de weginfrastructuur zeer zwaar belast. De jaarlijkse factuur in 2027 voor deze Tesla? €197 (verkeersbelasting + wegenvignet).
Aan de andere kant staat een Dodge Viper uit de jaren ’00. Een rasechte hobbywagen van amper 1.500 kilo met 400 pk. Een auto die doorgaans als ‘garageprinses’ fungeert en bijna de helft minder weegt dan de Tesla. De jaarlijkse factuur voor deze auto vanaf 2027? Om en bij de €8.700 per jaar (verkeersbelasting + wegenvignet).
Het staat als een paal boven water dat de Tesla van deze twee voorbeelden objectief gezien de meeste schade toebrengt aan de Vlaamse wegen volgens de logica van de wetgever. Toch betaalt de eigenaar van de Viper duidelijk de rekening voor het asfalt.
Als een auto die evenveel weegt als een lichte vrachtwagen in verhouding nagenoeg gratis mag rijden, terwijl een vederlichte hobbywagen financieel wordt geëxecuteerd, dan zit er iets stevig mis. De overheid spreekt haar eigen Memorie van Toelichting tegen. Noem dit alstublieft geen ‘belasting op de slijtage van de weginfrastructuur’.
Het paard van Troje
Het is duidelijk dat deze zogenaamde hervorming vooral oude wijn in nieuwe vaten is. Er wordt nog steeds gewerkt met dezelfde achterhaalde principes, alleen kregen ze een nieuw label en een nieuwe formule.
Komt deze hervorming ondanks alles toch goed uit voor de gemiddelde automobilist? Heeft de Vlaamse regering gelijk en wordt het wegenvignet effectief gecompenseerd door een lagere verkeersbelasting?
Laten we naar de concrete cijfers kijken.
Eerst het goede nieuws. Of toch niet?
Voor oldtimerliefhebbers lijkt er op het eerste gezicht uitstekend nieuws te zijn.
Het oldtimerforfait blijft bestaan én daalt zelfs met ongeveer 30% van 109,73 euro naar 67,01 euro.
Bovenop dit forfait komt het duurste wegenvignet dat met zijn kostprijs van €125 op zichzelf al duurder is dan het oude oldtimerforfait.
Maar daar blijft het niet bij.
Vanaf 1 januari 2027 komt enkel een voertuig met een O‑nummerplaat nog in aanmerking voor het voordelige oldtimerforfait. Wie zijn klassieker op een gewone nummerplaat houdt om commerciële activiteiten uit te oefenen of om simpelweg maximale vrijheid te behouden, valt voortaan helemaal uit de oldtimerboot.
Met andere woorden: het forfait blijft bestaan, maar slechts voor een gedeelte van de oldtimerliefhebbers.
De overheid presenteert deze wijziging als een maatregel tegen misbruik van het oldtimerforfait (https://themis.vlaanderen.be/files/5f896ec0-7921 – 11f1-8733-a1866284e449/download?name=VR%202026%201007%20DOC.0786 – 3%20Hervorming%20jaarlijkse%20verkeersbelasting%20-%20MvT.pdf&content-disposition=inline p. 13). Op zich is dat een legitiem doel. Alleen schiet de gekozen oplossing dat doel ruim voorbij:
- Niet alleen de bestuurder die bewust een oude wagen als dagelijkse pendelwagen inzet, wordt getroffen, maar ook duizenden liefhebbers die hun klassieker correct en verantwoord gebruiken. Verder valt te betwijfelen of deze maatregel dit misbruik zal tegenhouden.
- Daarenboven zullen commerciële bedrijven die oldtimers inzetten binnen zakelijke activiteiten voortaan per auto een wegenvignet plus de volledige verkeersbelasting moeten betalen. Op deze manier wordt ook het businessmodel van commerciële bedrijven die oldtimers voor gelegenheden verhuren helemaal getorpedeerd.
Om de CO2-uitstoot van oldtimers te bepalen wordt onderstaande tabel gehanteerd:
| Brandstofsoort | Cilinderinhoud (cc) | Euro 6 | Euro 5 | Euro 4 | Euro 3 | Euro 2 | Euro 1 | Euro 0 |
| Benzine en andere brandstoffen (uitgezonderd aardgas en diesel) | Minder dan 1.400 | 117 | 125 | 140 | 150 | 164 | 173 | 175 |
| 1.400 t.e.m. 2.000 | 150 | 159 | 172 | 185 | 200 | 211 | 213 | |
| Meer dan 2.000 | 228 | 238 | 247 | 259 | 279 | 295 | 297 | |
| Diesel | Minder dan 1.400 | 98 | 103 | 120 | 116 | 125 | 132 | 133 |
| 1.400 t.e.m. 2.000 | 117 | 125 | 144 | 151 | 163 | 173 | 174 | |
| Meer dan 2.000 | 159 | 169 | 201 | 199 | 214 | 226 | 228 | |
| Aardgas | Minder dan 1.400 | 94 | 100 | 112 | 120 | 131 | 139 | 140 |
| 1.400 t.e.m. 2.000 | 120 | 127 | 138 | 148 | 160 | 169 | 171 | |
| Meer dan 2.000 | 182 | 190 | 198 | 207 | 223 | 236 | 238 |
Een Citroën 2CV wordt vaak gebruikt voor de commerciële verhuur. Een commerciële onderneming moet deze wagen onder een gewoon nummerplaat inschrijven volgens de overheidsdienst mobiliteit. Omdat deze wagen ouder dan 30 jaar is, betaalt men op dit moment nog steeds de oldtimerforfait van 109,73 euro hiervoor. Vanaf 01/01/2027 is men voor deze wagen de gewone verkeersbelasting verschuldigd. Dit komt neer op €229,25 of een stijging met 108,92%.
De oldtimerliefhebber blijkt hiermee de eerste grote verliezer van deze hervorming.
Maar helaas niet de enige.
De autoliefhebber
Het verschil in jaarlijkse verkeersbelasting bij aanschaf van een nieuwe sportwagen in 2026 versus exact dezelfde aankoop in 2027:
| Wagen | Verkeersbelasting 2026 | Verkeersbelasting 2027 incl. vignet | Verschil in Euro | Verschil in % |
|---|---|---|---|---|
| Porsche 911 | € 1.172,02 | € 1.606,56 | € +434,54 | +37,08% |
| Mazda MX‑5 1.5 | € 249,52 | € 154,65 | € ‑94,87 | -38,02% |
| BMW M2 | € 1.129,62 | € 1.865,28 | € +735,66 | +65,12% |
| Ford Mustang GT | € 4.810,57 | € 7.968,78 | € +3.158,21 | +65,65% |
| Audi RS3 | € 956,37 | € 1023,27 | € +66,90 | +7,00% |
| Lotus Emira | € 2.723,98 | € 3.075,37 | € +351,39 | +12,90% |
| Mercedes-AMG GT 63 | € 3.973,80 | € 5.380,99 | € +1.407,19 | +35,41% |
| Toyota GR Supra | € 1.030,40 | € 1.408,36 | € +377,96 | +36,68% |
Deze cijfers werden berekend met behulp van de officiële simulatie verkeersbelasting: https://belastingen.fenb.be/ui/public/simulaties/vkb en de voorlopige formule van de hervormde verkeersbelasting: https://www.vlaanderen.be/belastingen-en-begroting/vlaamse-belastingen/verkeersbelastingen/hervorming-jaarlijkse-verkeersbelasting
Wie deze cijfers bekijkt, merkt onmiddellijk een patroon.
Met uitzondering van auto’s met een zeer beperkte cilinderinhoud, stijgt de belasting stevig. Soms zelfs ronduit spectaculair. Dit is niet alleen voor de allerduurste wagens zo, maar voor elke wagen met sportieve ambities.
Rekening houdend met het feit dat deze wagens door de groene verkeersbelasting en BIV al niet gespaard werden, stijgt de al hoge verkeersbelasting nog eens tot wel 65%. Over een periode van 5 jaar kosten sommige wagens meer aan belastingen dan de aankoopprijs. In welk opzicht is dat nog redelijk?
Voor veel autoliefhebbers betekent dit dat bepaalde droomwagens plots onbetaalbaar worden. Niet omdat de aankoopprijs stijgt. Niet omdat de brandstof duurder wordt. Maar omdat de overheid elk jaar opnieuw duizenden euro’s extra zal innen.
De invoering van dit systeem zal voor veel liefhebbers het einde van de hobby betekenen.
Wordt het beter voor de gemiddelde Vlaming?
Hieronder opnieuw dezelfde tabel maar dan voor de tien best verkochte auto’s in Q1 2026.
| Wagen | Inschrijvingen | Verkeersbelasting 2026 | Verkeersbelasting 2027 incl. vignet | Verschil in Euro | Verschil in % |
|---|---|---|---|---|---|
| BMW X1 sDrive20i | 4.341 | € 255,84 | € 318,59 | € +62,75 | +24,53% |
| Dacia Sandero TCe 90 | 2.840 | € 97,94 | € 187,03 | € +89,09 | +90,96% |
| Volkswagen T‑Roc 1.0 TSI | 2.791 | € 100,26 | € 205,25 | € +104,99 | +104,72% |
| Tesla Model Y RWD | 2.356 | € 64,44 | € 250,70 | € +186,26 | +289,04% |
| Citroën C3 PureTech 100 | 2.222 | € 190,10 | € 182,98 | € ‑7,12 | -3,75% |
| Toyota Yaris Hybrid 116 | 2.031 | € 199,86 | € 187,03 | € ‑12,83 | -6,42% |
| Mini Cooper C | 1.994 | € 228,76 | € 205,25 | € ‑23,51 | -10,28% |
| Mercedes-Benz CLA 180 | 1.943 | € 209,82 | € 265,97 | € +56,15 | +26,76% |
| Peugeot 3008 Hybrid 136 | 1.869 | € 190,10 | € 290,26 | € +100,16 | +52,69% |
| Peugeot 2008 PureTech 100 | 1.841 | € 190,10 | € 187,03 | € ‑3,07 | -1,61% |
Deze cijfers werden berekend met behulp van de officiële simulatie verkeersbelasting: https://belastingen.fenb.be/ui/public/simulaties/vkb en de voorlopige formule van de hervormde verkeersbelasting: https://www.vlaanderen.be/belastingen-en-begroting/vlaamse-belastingen/verkeersbelastingen/hervorming-jaarlijkse-verkeersbelasting
Uit bovenstaande tabel leren we dat de jaarlijkse verkeersbelasting voor zes van de tien populairste auto’s aanzienlijk duurder wordt.
Voor vier auto’s uit deze top tien wordt het kostenplaatje effectief goedkoper. De strafste daling bedraagt echter slechts 23,5 euro.
Nog opvallender is wat er gebeurt bij elektrische voertuigen.
Jarenlang werd de aankoop van een elektrische wagen fiscaal aangemoedigd. Vandaag wordt er voor een groot gedeelte van die voertuigen zeer weinig of zelfs geen verkeersbelasting betaald.
Vanaf 2027 stijgt hun jaarlijkse factuur echter fors. De Tesla Model Y krijgt er zomaar even meer dan 289% bij. Dit is een opmerkelijke manier om elektrisch rijden te blijven stimuleren.
Wie verder kijkt dan de politieke horizon, ziet een sluipende belastingverhoging. Onze analyse van de top 10 meest verkochte auto’s in Vlaanderen, goed voor maar liefst 21% van de totale markt, laat een gewogen gemiddelde stijging zien van maar liefst 34,60% (x) per voertuig.
Omdat de overheid bezitters van een bestaande wagen de keuze geeft om in het oude systeem te blijven, blijft de macro-factuur in het openingsjaar 2027 kunstmatig in evenwicht. Maar naarmate het Vlaamse wagenpark zich de komende jaren zal vernieuwen en de Vlaming verplicht in deze nieuwe tarieven stroomt, klapt de fiscale valstrik dicht. Dit is geen budgetneutraliteit, dit is een verdienmodel op termijn.
Ondertussen blijven de leasingmaatschappijen gespaard van deze belastingverhoging.
Welke berekening steekt er dan achter ‘De globale budgetneutraliteit in 2027’?
Op 10 juni werd het ‘voorontwerp van decreet tot invoering van het wegenvignet’ ingediend bij het Vlaams parlement samen met het ‘voorontwerp van decreet tot wijziging van de jaarlijkse verkeersbelasting’. Hierin staat het volgende:
“Op niveau van de fossiele personenwagens (niet leasing) wordt het budgettaire luik gekoppeld aan een hervorming van de jaarlijkse verkeersbelasting, zodat de aanpassingen van de verkeersfiscaliteit globaal budgetneutraal zullen zijn in 2027, doch zonder een één op één budgetneutraliteit per individuele wagen.”
De opbrengsten van het wegenvignet zouden dus gecompenseerd worden door de verminderde opbrengsten van de hervormde verkeersbelasting.
De opbrengsten van het wegenvignet
De Vlaamse overheid berekent (https://themis.vlaanderen.be/files/e720df70-7ad5-11f1-8733-a1866284e449/download?name=VR%202026%201007%20DOC.0787 – 1%20Wegenvignet%20-%20nota%20BIS.pdf&content-disposition=inline p. 3) dat het wegenvignet 301 miljoen euro extra zal opbrengen voor Vlaamse personenwagens op fossiele brandstoffen + 61 miljoen euro voor lichte vracht + 16 miljoen euro voor elektrische wagens = 379 miljoen euro voor de Vlamingen.
Op basis van ANPR-cameragegevens rekent de Vlaamse overheid op 130 miljoen euro van buitenlanders.
Gerekend dat 3,8 miljoen ingeschreven wagens in Vlaanderen (2025) (https://www.vlaanderen.be/statistiek-vlaanderen/mobiliteit/personenwagenpark), gemiddeld 100 euro betalen voor het wegenvignet, dan komt de berekening van de Vlaamse Overheid effectief dichtbij 380 miljoen euro extra te betalen door de Vlamingen. De Vlamingen betalen dus ongeveer drie keer meer voor het wegenvignet dan de buitenlanders. Opmerkelijk voor een vignet dat in het leven werd geroepen om vooral buitenlanders mee te laten betalen…
Daarbovenop wordt het operationeel maken van het wegenvignet (webshop!) op 12 miljoen euro geraamd. Het operationeel houden van dit platform wordt geraamd op 20 miljoen euro per jaar! (https://themis.vlaanderen.be/files/e720df70-7ad5-11f1-8733-a1866284e449/download?name=VR%202026%201007%20DOC.0787 – 1%20Wegenvignet%20-%20nota%20BIS.pdf&content-disposition=inline p. 5)
De kost van de hervormde verkeersbelasting
In de nota aan de Vlaamse regering (https://themis.vlaanderen.be/files/5eb1d9e0-7ad6-11f1-8733-a1866284e449/download?name=VR%202026%201007%20DOC.0786 – 1%20Hervorming%20jaarlijkse%20verkeersbelasting%20-%20nota%20BIS.pdf&content-disposition=inline p. 4) wordt ingeschat dat de hervormde verkeersbelasting van 2027 een impact zal hebben van ‑335 miljoen euro op de Vlaamse begroting. Dit bedrag werd volgens die nota berekend op basis van een simulatiemodel van het departement Financiën. Een transparante berekening ontbreekt.
Op basis van onze eigen simulatie zien we voor 2027 echter nauwelijks impact van de hervormde verkeersbelasting. Voor de meeste Vlamingen verandert er niets en komt de kost van het wegenvignet er gewoon bij. Een beperkt aantal Vlamingen kan via een opt-in een goedkoper tarief bekomen. De lichtste nieuwe wagens zullen in 2027 effectief minder belast worden. Dit wordt echter ruimschoots gecompenseerd door de hogere belastingen voor nieuwe middenklasse- en premiumwagens. De hervormde verkeersbelasting is immers niet van toepassing op de 3,8 miljoen reeds ingeschreven wagens (https://www.vlaanderen.be/statistiek-vlaanderen/mobiliteit/personenwagenpark). Tenzij de eigenaar van een reeds ingeschreven wagen bewust én op eigen initiatief kiest voor een opt-in. Op basis van tabel op pagina 8⁄9, zal slechts een kleine minderheid van de Vlamingen bijgevolg van een erg bescheiden belastingvermindering kunnen profiteren.
In 2025 werden er in Vlaanderen ongeveer 270.000 nieuwe wagens ingeschreven. (https://mobilit.belgium.be/nl/publications/aantal-inschrijvingen-van-voertuigen-voor-2025). Voor 2027 wordt een gelijkaardig aantal verwacht. Deze nieuwe eigenaars zullen effectief een rekening moeten betalen op basis van de nieuwe verkeersbelasting.
Bijgevolg komt de kost van het wegenvignet globaal gezien in 2027 bovenop de bestaande verkeersbelasting en is er geen sprake van compensatie voor de Vlamingen.
Budgetneutraliteit of een paard van Troje?
In zijn Memorie van Toelichting over het wegenvignet (https://themis.vlaanderen.be/files/5f896ec0-7921 – 11f1-8733-a1866284e449/download?name=VR%202026%201007%20DOC.0786 – 3%20Hervorming%20jaarlijkse%20verkeersbelasting%20-%20MvT.pdf&content-disposition=inline p. 1) schrijft de Vlaamse overheid:
“Op niveau van de fossiele personenwagens (niet leasing) wordt het budgettaire luik gekoppeld aan een hervorming van de jaarlijkse verkeersbelasting, zodat de aanpassingen van de verkeersfiscaliteit globaal budgetneutraal zullen zijn in 2027, doch zonder een één op één budgetneutraliteit per individuele wagen.”
Dit werd door de Vlaamse minister van begroting aangekondigd als “wettelijke mogelijke compensatie voor de Vlamingen zodoende dat de verkeersfiscaliteit voor de Vlamingen niet toeneemt”: ((https://www.hln.be/binnenland/minister-ben-weyts-buitenlanders-die-onze-wegen-gebruiken-moeten-bijdragen~a52dedcf/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F)).
De cijfers zeggen echter iets anders:
Voor oldtimerliefhebbers stijgt de factuur.
Voor sportwagenliefhebbers stijgt de factuur aanzienlijk.
Voor alle eigenaars van elektrische voertuigen stijgt de factuur.
Zelfs bij eigenaars van de populairste gezinswagens van Vlaanderen blijkt de balans vaker rood dan groen uit te vallen.
Het lijkt erop dat het wegenvignet niet zozeer gecompenseerd wordt door een lagere verkeersbelasting, maar eerder gebruikt wordt als een handig Trojaans paard om een algemene en stevige verhoging van de verkeersbelasting ongemerkt door te duwen.
Disclaimer:
Deze analyse is gebaseerd op publiek beschikbare documenten van de Vlaamse overheid, officiële simulatie-instrumenten en publiek beschikbare voertuiggegevens. Alle berekeningen werden te goeder trouw uitgevoerd. Indien bepaalde gegevens of aannames onjuist blijken te zijn, sta ik open voor correctie.